Hacca gidenler, nerede neleri niçin yapıyor? İşte Prof. Tarhan`ın kaleminden hac ritüelleri...

 

Hac mevsimi, bütün Müslümanlar için çok özel bir zaman diliminin adıdır. Her yıl üç milyona yakın Müslüman`ı, kutsal topraklarda bir araya geliyor. Renkleri, ırkları, yaşam tarzları farklı farklı olan bu insan topluluğu tek bir amaç için aynı hedefe yöneliyor. Kâbe`de, Arafat`ta Allah`a açılan eller, bütün insanlığın kardeşliği, dünyanın huzuru için dua ediyor. 

 

Hac, milyonlarca insanın aynı duygular etrafında tek yürek olduğu anlardan birisi. Yaşanan manevi atmosferin tatlı hatıraları da hacılar için özel bir anlama sahip. Çevremize baktığımızda en az askerlik anıları kadar anlatılır hac hatıraları da. Sözlü kültür kadar yaygın olmasa da, hac ibadetinin bir de yazılı kültüre bakan yönü olduğunu da unutmamak gerekir. 

 

“Üç milyon insan aynı anda “Sana geldim, huzurundayım, çağırdın geldim” nidalarıyla Allah`a yöneliyor. Bunu duyan herhangi bir insanın bu tablodan etkilenmemesi mümkün değil. Hacda insanın negatif duyguları azalırken, sevgi ve güven duygusu artıyor. Hac esnasında insanlarda başkalarını incitmeme, zarar vermeme ve başkasına değer verme duygusu gelişiyor. Haccı kalbe yapılan bir yolculuk olarak değerlendirmek mümkün ancak bu yolculuğun akılla kalbin beraber olduğu bir yolculuk olması gerektiğini bilmek gerekir. 

 

Haccın sadece kalbin bir yolculuğu olarak algılanmasında bu dünyadan kopmak gibi bir anlam çıkar. Halbuki biz dünyadan kopmadan haccın kazandırdığı değişimi, gelişimi, tazelenmeyi hayata geçirmemiz gerekiyor. Hac bize dünyada faydalar kazandırması gerekiyor. Hacdan sonra eli eteği dünyadan çekme, iş hayatından, ticaretten soyutlanma teraziden elini çekme anlayışı yanlış bir anlayış. Hac kişinin öteki dünya hayatının yanında asıl bu dünya hayatınızı da düzenlemeli. 

 

Hacdaki ritüellerin anlamları 

 

İhram: Bu, insana bir mesajdır ve sen kendine malik değilsin, sahibinin kim olduğunun farkına var. Burada yaratıcıdan yaratıcıya kaçış manası, “Buyur yarabbi sana geldim” mesajı var. 

 

Kâbe: Beytullah`ın diğer adı da özgürlük evidir. Manası, insanın mutlak özgürlüğe kavuştuğu alan, kendi arzu ve isteklerinin esiri olmuş insanın arzularını yaratıcıya teslim ettiği için kendini özgür hissediyor. Öbür türlü sürekli devamlı arzularının baskısı ile iç mücadele yaşıyor. Benim üzerimde teslim olacağım bir güç var. O`na teslim olduğumda O bana her türlü yardımı eder, diyerek psikolojk rahatlama sağlar. 

 

Say: Kupkuru bir yerde yedi defa su aramak için koşuşturan bir kimsede Allah`a güven var, ümitsizliğe kapılmamak var. Yoklukta bile çalışmak ve gayret göstermek, sabır, metanet mesajı var. 

 

Arafat: Arafat`ta bilmek anlamı var. İnsanın Arafat`ta varacağı ânı ve yeri bilmesi önemli. O geceyi Arafat`ta geçiren insanın varacağı ânı düşünmesi; nereden geldiğini, nereye gideceğini düşünmesi. İnsanda belirli paradigmaların oluşması için kendisini sorgulaması gerekiyor. Bu sorgulanmanın en güzel gerçekleştiği, yaşam tarzının yeniden belirlendiği en uygun zaman ve yer Arafat`ta vakfe ânı. 

 

Şeytan taşlama: Şeytan taşlamada Hz. İbrahim`in verdiği iç mücadele var. Korku, kıskançlık, tutku, iç çekişme gibi olumsuz duygular ortaya çıktığı zaman içimizdeki negatif güçler harekete geçer. Bunlar semavi kitaplarda şeytan olarak tanımlanmış. 

 

Burada gaflet, cehalet, nefsimizdeki olumsuz dürtüler taşlanıyor. Hac boyunca her türlü kötülüklerden arınan insan son işlem olarak şeytan taşlamak ile Allah`a sığınmış oluyor. 

 

(20 Aralık 2007-Haber 7)